Türkiye Cumhuriyeti

Minsk Büyükelçiliği

Bilgi Notları

İkili İlişkiler/Türkiye Belarus, 18.03.2016

TÜRKİYE-BELARUS İLİŞKİLERİ

İkili İlişkiler

Türkiye, 25 Ağustos 1991 tarihinde bağımsızlığını kazanan Belarus’u tanıyan ilk
ülke olmuş, iki ülke arasında diplomatik ilişkiler 25 Mart 1992 tarihinde
kurulmuştur. 2017 yılında iki ülke ilişkilerinin 25. yıldönümü idrak
edilecektir.

Türkiye ile Belarus arasında herhangi bir ikili sorun bulunmamakta, ekonomik,
ticari, kültürel, savunma sanayii, terörizmle mücadele, ileri teknoloji gibi
birçok alanda işbirliğimiz bulunmaktadır. Türkiye-Belarus ilişkileri karşılıklı
saygı, yarar ve işbirliği temelinde gelişmekte ve dostluk bağları
güçlenmektedir.


Türkiye Belarus’un uluslararası
toplumla ortak payda ve çıkarlarda buluşabilmesinin, diğer oluşumların yanısıra
Avrupa-Atlantik kurumlarıyla da diyalog ve işbirliğini geliştirmesinin, hem
bölgesel barış ve istikrara hem de Belarus’un ulusal çıkarlarına katkı
sağlayacağı inancından hareketle, yapıcı bir politika benimsemiştir.


2013 yılında hız kazanan üst düzey
ziyaret ve görüşmeler 2014 yılında da devam etmiş, bu kapsamda Belarus
Başbakanı Mihail Miyasnikoviç, Cumhurbaşkanlığı devir-teslim töreni vesilesiyle
28 Ağustos 2014 tarihinde ülkemizi ziyaret etmiş, Eylül 2014’de Sayın Bakanımız
New York’ta BM Genel Kurulu marjında Belarus Dışişleri Bakanı Makey ile ikili
bir görüşme yapmış ve Belarus Parlamentosu Cumhuriyet Konseyi Başkanı Anatoliy
Rubinov TBMM Başkanı Sayın Cemil Çiçek’in davetlisi olarak 13-16 Ekim 2014
tarihleri arasında ülkemize resmi bir ziyaret gerçekleştirmiştir. Belarus
Dışişleri Bakanı Vladimir Makey, 29-30 Aralık 2014 tarihlerinde, İstanbul'a bir
çalışma ziyaretinde bulunmuş, bu çerçevede ülkemizdeki bazı işadamlarıyla
biraraya gelmiştir. Belarus Başbakanı Andrei Kobyakov, Belarus Sanayi Bakanı Vitali
Vovk’un da aralarında bulunduğu bir heyetle Türkiye-Belarus Yatırım Forumu’na
katılmak üzere 2015 yılı Kasım ayında ülkemizi ziyaret etmiştir. Forumda
ülkemizi Ekonomi Bakanı Nihat Zeybekçi temsil ederken, Başbakan Kobyakov
Cumhurbaşkanımız tarafından da kabul edilmiştir.


Belarus’un Ankara’da Büyükelçiliği;
İstanbul’da muvazzaf bir Başkonsolosluğu ile Adana, Alanya, Antalya, Bursa ve
İzmir’de Fahri Konsoloslukları mevcuttur.

Türkiye ile Belarus arasında ikili sorun bulunmaması, iki ülke arasındaki
ilişkilerin gelişmesi açısından uygun bir ortam tesis etmektedir. 2016 yılı
Şubat ayında, AB ülkeleri tarafından Belarus’a karşı uygulanmakta olan
kısıtlamalar kaldırılmıştır. Ülkemiz, Belarus’a yaptırım uygulanan dönemde, bir
taraftan AB yükümlülükleri ve genelde Batı ile mevcut iyi ilişkilerini devam
ettirirken Belarus’la dostane ilişkilerini de hemen her düzeyde sürdürmüştür.


Ekonomik ve Ticari İlişkiler

İkili Ticari ve Ekonomik İlişkiler

2015 yılında (Ocak-Kasım dönemi) Belarus’la ikili ticaretimiz yaklaşık 367
milyon ABD doları olarak gerçekleşmiştir. İkili ticaret hacmimizin önümüzdeki
yıllarda 1 milyar dolar seviyesine çıkarılması hedeflenmektedir. Ayrıca,
Belarus’un DTÖ’ye katılımına dair Çalışma Grubu'nun başkanlığını 2010 yılından
bu yana ülkemiz yürütmektedir.


Başlıca ihraç ürünlerimiz,  motorlu taşıt aksam ve parçaları, sentetik lif
ipliği, taze sebze ve meyve ile mensucat ürünleridir. Başlıca ithal
ürünlerimizi ise, çelik yarı mamüller, sentetik filament demetler, gübre, demir
veya alaşımsız çelikten teller oluşturmaktadır.

Belarus’a yapılan toplam yatırımlarda ülkemiz 1,2 milyar dolarla ilk 5 ülke
içerisinde yer almaktadır. Bunun 1 milyar dolarını Turkcell firması iştiraki
Best Telekom (Life markası ile) oluşturmaktadır. Crowne Plaza Oteli yatırımcısı
Prenses grup yatırımları da 50 milyon dolar civarındadır.

Müteahhitlik Hizmetleri

Türk müteahhitlik firmalarının ülkedeki faaliyetleri 1991 yılında Enka İnşaat
tarafından gerçekleştirilen askeri konut projesiyle başlamıştır. 2008-2013
döneminde ise Türk müteahhitlik firmalarınca Belarus’ta tamamlanmış veya
yapımına devam edilen işlerin toplam tutarı 380 milyon dolardır. Mart 2014
itibarı ile ülkede bugüne kadar üstlenilen işlerin toplamı (tamamlanan işler ve
yapımı devam edenler) yaklaşık 815 milyon dolardır.


Kültürel İlişkiler

2017 yılı, Türkiye-Belarus diplomatik ilişkilerinin tesisinin 25. Yıldönümüdür.
Bu vesilesiyle 2016 yılının "Türkiye'de Belarus Yılı" ve 2017 yılının
"Belarus'ta Türkiye Yılı" ilan edilmesi planlanmaktadır.

Eğitim Alanında İşbirliği

Belarus’ta Türk dili ve kültürüne gösterilen ilgi artarak devam etmekte, halihazırda
ülkenin en önde gelen 4 üniversitesinde 6 okutmanımız tarafından yaklaşık 200
öğrenciye Türk dili eğitimi verilmektedir. Diğer taraftan Baranoviçi
Üniversitesi, Minsk Devlet Yabancı Diller Üniversitesi ile Belarus Devlet
Üniversitesi’nde Türk Dili ve Kültürü Merkezleri faaliyet göstermektedir.

Turizm Alanında İşbirliği

Belarus vatandaşlarının turistik amaçlarla seyahat ettiği ülkeler arasında
ülkemiz ilk sıralarda yer almaktadır.


29 Mart 2013 tarihinde Minsk’te imzalanan ve her iki ülke vatandaşlarının,
pasaport türüne bakılmaksızın karşılıklı olarak 30 günlük vizesiz seyahat
gerçekleştirebilmelerini öngören, “Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ile Belarus
Cumhuriyeti Hükümeti Arasında Vizelerin Karşılıklı Olarak Kaldırılmasına
İlişkin Anlaşma”, 1 Haziran 2014 tarihinde yürürlüğe girmiştir. 2014 yılında
Belarus’tan ülkemize gelen turist sayısı %10 artarak 220 bini aşmış olup, bu
durum Haziran 2014’te yürürlüğe giren vizesiz seyahat rejiminin beşeri
ilişkilerimize yaptığı olumlu katkıyı göstermektedir.

Konsolosluk Konuları

Adli Yardımlaşma Görüşmeleri

14-16 Aralık 2011 tarihlerinde gerçekleştirilen Adli Yardımlaşma Görüşmeleri
neticesinde paraflanan Hukuki ve Cezai Konularda Adli Yardımlaşma Anlaşması ile
Suçluların İadesi ve Hükümlülerin Nakli’ne Dair Anlaşma Belarus Adalet Bakanı
Oleg Slizhevsky’nin 13-14 Mart 2012 tarihlerinde ülkemizi ziyareti vesilesiyle
imzalanmıştır. Anlaşmanın onay süreci devam etmektedir.

Geri Kabul Anlaşması

29.03.2013 tarihinde “Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ile Belarus Cumhuriyeti
Hükümeti Arasında Vizelerin Karşılıklı Olarak Kaldırılmasına İlişkin Anlaşma”
yanısıra “Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ile Belarus Cumhuriyeti Hükümeti
Arasında Geri Kabul Anlaşması” da imzalanmış ve 5 Aralık 2013 tarihli Resmi
Gazetede yayımlanarak yürürlüğe girmiştir.